Dhafer Youssef ile Aynaların Eşsiz Melodisi
Paylaş

Dinleyenlerini farklı müzikler, kültürler ve duygular arasında olağanüstü bir yolculuğa çıkaran Tunuslu udi, vokal ve besteci Dhafer Youssef; unutulmaz bir gece yaşatmak üzere Hüsnü Şenlendirici, Eivind Aarset ve Adriano Dos Santos ile 8 Şubat’ta Zorlu PSM’de!

Tunus topraklarının ve İslami müziğin Batı müziğiyle bir araya gelişini oryantalizm tuzağına düşmeden özgün bir karakterle yansıtan Dhafer Youssef, dünya müziğinin günümüzde en sevilen isimleri arasında bulunuyor. Hint ve Nordik müziğine sevdalı Youssef’in yolculuğu Tunus’ta yokluk içinde başlayan bir hayattan Avrupa, Amerika, tekrar Avrupa ve sonunda evine dayanıyor. Lübnanlı udi Rabi Ebu Halil ve Tunuslu udi ve besteci Anouar Brahem gibi, enstrümanının ufkunu ve modern sahnede kullanımını genişleten en önemli isimlerden kabul ediliyor. Sufi müziği ve özellikle Kavvali geleneğinden, Arap ve İran edebiyatından etkilenen Youssef; köklerini saldığı Doğu müziğine tüm saygısıyla dünyevi ve uzak bilinen müzikleri eklemleyerek başka bir boyut kazandırıyor. Caz, fusion, rock, elektronik, klasik ve etnik müziği kişiselleştirerek her albümde başka yeniliklerle çıkıyor karşımıza. Birlikte çalıştığı isimlerden sadece birkaçı Herbie Hancock, Wayne Shorter, Tigran Hamasyan, Aaron Parks, Nils Patter Molvaer, Paolo Fresu, Bugge Wesseltoft, Markus Stockhausen ve Zakir Hussain. Hayat hikayesi ise belki de anlatması en keyifli olanlardan.

 

Müezzinlik geleneğine sahip bir ailenin üyesi olan Dhafer Youssef, 1967 Tabulbah doğumlu. Ailedeki bu gelenek dolayısıyla ses üzerine uzmanlaşmak onun için bir miras niteliğinde. Beş yaşından itibaren kendini müzikle iç içe bulan Youssef, sesini keşfetmeye dedesinin teşvikiyle aldığı Kuran eğitimiyle başlıyor. Dini müzikleri ve Doğu kültürünü içselleştirirken evin bir başka köşesinde, annesinin mutfağında ise kendisini daha yakın hissettiği Batı müzikleriyle tanışıyor. Dedesinin katı disiplininden uzakta, sesine dair ilk denemelerini radyodan duyduğu parçaları söyleyerek yapan Youssef, altı yaşında sesinin yaptığı yankıyı ve rezonansı keşfediyor. Köydeki hamamın holündeki akustikten etkilenerek günlerce şarkı söylüyor orada. Bu hamam deneyimi aslında bugün Dhafer Youssef’in vokalindeki özgünlüğü oluşturan eko, ‘delay’ (gecikme) gibi ses efektlerinin de ilham kaynağı.

Küçük yaşta köyün müezzini tarafından sesi beğenilerek ezan okuması için görevlendirilen Youssef, ilahi korolarına katılıyor, köydeki gençlik eğitim merkezinde ud derslerine başlıyor. Sahip olduğu ilk enstrüman; bisiklet ipi, birkaç tahta ve tenekeden kendi imkanlarıyla yaptığı bir ud. Daha sonra komşusunun yeğeni için aldığı bir oyuncak gitara ve kendine aldığı akustik gitara erişimi oluyor. Para kazanmak için müezzinlikle birlikte düğünlerde çalmaya başlıyor, ilk udunu da bu şekilde alabiliyor.

 

Konservatuar eğitimi almak için önce başkent Tunus’a, memnun kalmayınca “ait olduğu yere”, Viyana’ya, taşınıyor. Müzikoloji çalışıyor, Hint müziğinden etkileniyor ve cazın büyüsüne kapılıyor. Viyana’nın önemli caz kulüplerinden Porgy & Bess’te bir yıl boyunca aylık konser serisi gerçekleştirme imkânı bulmasıyla hayatı tamamen değişiyor. Avrupa caz sahnesinin önemli isimlerini davet ediyor ve onlarla turnelere çıkıyor; New York, ardından Paris’e yerleşiyor. Norveç nu-caz sahnesinden Güney Hindistan müziklerine kadar alanının öncü isimleriyle bir araya geliyor. Tam da bu döneme denk geliyor Eivind Aarset, Adriano Santos ve Hüsnü Şenlendirici ile olan uzun soluklu birlikteliklerinin başlangıcı.

Birlikte çaldıkları albümlerden çıktıkları turnelere kadar müzikal olarak çok uzun zamandır iletişim ve etkileşim içinde olan bu ekibi Dhafer Youssef’in son albümü ‘Sounds of Mirrors’ kapsamında izleme fırsatı elde edeceğiz 8 Şubat akşamı. Altı çığır açan albüm, sayısız projesi ve her canlı performansının birkaç günlük etki bıraktığı Dhafer Youssef, kendisini tekrar tekrar izlemek isteyenler yahut yeni keşfedenler için kendi alanlarında muazzam işlere imza atmış müzisyenlerle Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde olacak!

Yazı: Duygu Mühürdar